Güvenlik Kamerası Kaç Gün Kayıt Tutar? Disk Hesaplama

Hırsızlık, kaza ya da bir tartışma yaşandığında insanlar kamerayı genellikle olaydan günler sonra hatırlıyor. Sigorta şirketi görüntü istiyor, karakol tutanağa ekleyecek, apartman yönetimi kime ait olduğunu merak ediyor. İşte tam o anda ortaya çıkıyor: cihaz o günü çoktan silmiş.

Bu yazıda güvenlik kamerası kaç gün kayıt tutar sorusunu tahminle değil, hesapla cevaplayacağız. Kamera başına günlük kaç GB veri üretildiğini, kamera sayısı ve çözünürlüğe göre kaç TB disk gerektiğini, sıkıştırma formatının süreyi nasıl iki katına çıkardığını ve kendi cihazınızın kaç güne ayarlı olduğunu nasıl kontrol edeceğinizi tek tek göreceksiniz.

Kayıt süresini belirleyen dört şey

Kayıt süresi tek bir rakama bağlı değil. Dört değişkenin çarpımı sonucu ortaya çıkıyor:

• Disk kapasitesi. En bariz olanı. 1 TB yerine 2 TB takarsanız süre kabaca ikiye katlanır.
• Kamera sayısı. Aynı diske iki katı kamera yazarsanız süre yarıya iner. 8 kameralı bir sistemin diski, aynı diskle 4 kameralı sistemin yarısı kadar geriye gider.
• Çözünürlük (bitrate). 2MP (Full HD) bir kamera saniyede yaklaşık 2-3 Mbps veri üretirken 8MP (4K) kamera 6-8 Mbps üretir. Yani 4K kamera, aynı diski üç kat hızlı doldurur.
• Sıkıştırma formatı. H.264, H.265 ve H.265+ arasında ciddi fark var. Aşağıda ayrı bir başlıkta anlatıyoruz — çünkü çoğu insanın kaçırdığı yer burası.

Buna bir de kayıt modu ekleniyor: kamera 7/24 kesintisiz mi kaydediyor, yoksa yalnızca hareket algıladığında mı? Depo, merdiven boşluğu veya gece boş kalan bir ofis gibi hareketin az olduğu noktalarda hareket algılamalı kayıt, o kameranın disk tüketimini %50-70 azaltabilir.

Kamera başına günlük ne kadar veri birikiyor?

Hesabın temeli basit: bir kameranın saniyede ürettiği veri (bitrate) × 86.400 saniye = günlük veri. Pratikte kullandığımız yaklaşık rakamlar şöyle (H.265, 7/24 kesintisiz kayıt, orta hareket yoğunluğu):

• 2MP / Full HD (2 Mbps): günde yaklaşık 21 GB — kamera başına ayda ~640 GB
• 4MP (4 Mbps): günde yaklaşık 43 GB
• 5MP (5 Mbps): günde yaklaşık 54 GB
• 8MP / 4K (7 Mbps): günde yaklaşık 75 GB

Bu rakamlar üzerinden kaba ama işe yarar bir formül çıkıyor: Gün sayısı = Disk kapasitesi (GB) ÷ (kamera sayısı × kamera başına günlük GB). Örneğin 8 adet 4K kamera ve 2 TB (yaklaşık 1.860 GB kullanılabilir) disk: 1.860 ÷ (8 × 75) = yaklaşık 3 gün. Kulağa çok kısa geliyor, değil mi? İşte bu yüzden bir sonraki başlık kritik.

H.265+ farkı: aynı diskle iki kat süre

Yukarıdaki 3 günlük sonuç, sıkıştırmanın verimsiz kullanıldığı bir senaryo. Modern kayıt cihazları H.265+ (veya Dahua tarafında Smart H.265) denen akıllı sıkıştırmayı destekliyor. Bu format, görüntüde hareket olmayan bölgeleri (duvar, tavan, boş koridor) tekrar tekrar kaydetmek yerine değişen pikselleri kaydediyor.

Sahadaki pratik etkisi şöyle:

• H.264: temel format. En çok yer kaplayan, eski cihazlarda standart olan format.
• H.265: H.264'e göre yaklaşık %40-50 daha az yer kaplar. Aynı disk, kabaca iki katı süre kayıt tutar.
• H.265+: sabit sahnelerde H.265'e göre %50'ye varan ek tasarruf sağlar. Duvara bakan, gün boyu neredeyse hiç hareket olmayan bir kamerada fark çok belirgindir.

8 kameralı 4K sistem örneğine dönelim. H.265+ ile kamera başına günlük veri 75 GB yerine gerçekçi olarak 20-30 GB seviyesine iniyor. 2 TB disk: 1.860 ÷ (8 × 28) ≈ 8 gün. Buna gece saatlerinde hareket algılamalı kayıt eklerseniz 20-30 güne rahatça çıkarsınız. Zaten fiyat sayfamızdaki 8 kameralı pakette 2 TB disk için "yaklaşık 20-30 gün kayıt" yazmamızın sebebi bu: rakam, doğru yapılandırılmış bir sistemin gerçek çıktısı.

Kamera sayısına göre gerçekçi disk tablosu

Aşağıdaki değerler 4K (8MP) kameralar, H.265+ sıkıştırma, gündüz kesintisiz + gece hareket algılamalı kayıt senaryosuna göredir. Kurduğumuz sistemlerde yayınladığımız paketlerin disk kapasiteleri de bu hesaba dayanır:

• 4 kamera + 1 TB: yaklaşık 15-20 gün. Ev, villa ve küçük dükkânlar için standart yapılandırma.
• 8 kamera + 2 TB: yaklaşık 20-30 gün. Cafe, market ve orta ölçekli iş yerlerinin çoğunda yeterli.
• 16 kamera + 4 TB: yaklaşık 30 gün. Site, apartman ve büyük mağazalarda kullandığımız kapasite.
• 32+ kamera: tek disk yetmez. Bu ölçekte 8-16 TB arası, çoğu zaman birden fazla disk ve yedekli (RAID) yapı kurulur.

Diski büyütmek maliyeti çok az etkiler. 1 TB yerine 2 TB, ya da 2 TB yerine 4 TB disk tercih etmek toplam sistem fiyatına birkaç bin TL ekler — buna karşılık kayıt süreniz ikiye katlanır. Bir olay yaşandığında "keşke iki hafta daha geriye gitseydi" demek, bu farkı ödememiş olmaktan çok daha pahalıya patlıyor.

Kaç gün yeterli?

Pratikte şu ayrımı yapıyoruz: ev ve küçük dükkânda 15 gün genelde yeterli, çünkü olay fark edilir edilmez bakılıyor. Site ve apartmanlarda ise 30 gün öneriyoruz — otoparktaki bir çizik ya da ortak alandaki bir hasar çoğu zaman yönetim toplantısında, yani haftalar sonra gündeme geliyor. Fabrika ve depolarda ise sayım dönemleri nedeniyle 30-60 gün istenebiliyor.

Kendi cihazınızın kaç gün tuttuğunu nasıl öğrenirsiniz?

Tahmin etmeyin, bakın. Kayıt cihazınızın (DVR/NVR) menüsünden ya da telefon uygulamasından iki dakikada öğrenebilirsiniz:

1. Cihazın Kayıt / Playback (Geri Oynatma) ekranına girin.
2. Takvimde geriye doğru gidin. Kayıt bulunan günler genellikle renkli/işaretli görünür. İşaretli en eski gün, sisteminizin gerçek kayıt derinliğidir.
3. Bugünün tarihi ile o en eski gün arasındaki fark, kaç gün geriye gidebildiğinizdir.
4. Aynı kontrolü ayda bir tekrarlayın. Süre kısalıyorsa ya bir disk sorunu vardır ya da bir kameranın bitrate ayarı yükseltilmiştir.

Eğer takvimde hiç kayıt görünmüyorsa veya sadece son birkaç gün varken bu size çok kısa geliyorsa, sorun genelde diskin dolması değil; bozulan bir disk ya da kapanmış bir kayıt planıdır. Bu tabloya sık rastlıyoruz — kamera görüntü vermiyor yazımızda adım adım kontrol listesi var.

Diskin ömrü ve sessizce ölen kayıtlar

Kayıt cihazındaki disk, bilgisayardaki diskle aynı şey değildir. Güvenlik kamerası diski günün 24 saati yazar; bu yüzden sürekli yazma için üretilmiş "surveillance" diskler (WD Purple, Seagate SkyHawk gibi) kullanılmalıdır. Masaüstü bilgisayar diski takılan sistemlerde 1-2 yıl içinde arıza çok yaygındır.

En tehlikeli senaryo şu: disk arızalanır, cihaz kayıt almayı durdurur ama kameralar canlı görüntü vermeye devam eder. Sahibi her şeyin yolunda olduğunu sanır. Aylar sonra bir olay olduğunda kayıt bulunmaz. Bunun önüne geçmek için:

• Cihazın disk hatası uyarısını (e-posta veya uygulama bildirimi) aktif ettirin.
• Ayda bir geri oynatma takviminden en eski kaydı kontrol edin — iki dakika sürer.
• Diskin S.M.A.R.T. durumunu yılda bir kontrol ettirin; bozulmaya başlayan disk genelde önce uyarı verir.
• Kritik iş yerlerinde önemli kameraların kaydını buluta veya ikinci bir diske yedekletin.

Sonuç

Bir güvenlik kamerası sisteminin değeri, canlı görüntüsünde değil, olay olduğunda geriye gidebildiği gün sayısındadır. Sağlıklı kurulmuş bir sistemde bu süre 15 ile 30 gün arasında olmalı; bunun için de disk kapasitesinin kamera sayısı ve çözünürlükle uyumlu seçilmesi, sıkıştırmanın H.265+ olarak ayarlanması ve diskin periyodik kontrol edilmesi gerekir.

Mevcut sisteminiz beklediğinizden çok daha kısa süre kayıt tutuyorsa çoğu zaman disk değiştirmeye bile gerek kalmıyor — ayar düzeltmesi yetiyor. Sisteminize bakalım, kaç gün tuttuğunu ölçelim ve ne yapılması gerektiğini söyleyelim. Yeni kuracaksanız da kaç gün kayıt istediğinizi baştan söyleyin; diski ona göre seçelim.